Is dit WK wel een WK? (Rust- en reisdag)

Insiders wisten het al langer, er ontbreken heel wat topspelers op het WK jeugdschaak 2015 in Halkidiki. Ik heb eens alle deelnemerslijsten van dit WK samen met de FIDE wereldranglijst van oktober gedownload en samen in een database gestopt en vervolgens daar een aantal vragen op afgevuurd.

Het resultaat is te zien in onderstaande vijf tabellen. De insteek is steeds geweest hoeveel van de schakers en schaaksters uit de wereldtop deelnemen aan dit jeugd WK. In de eerste drie overzichten, respectievelijk voor de top 5, top 10 en top 50 van de wereld, zijn de antwoorden op die vraag ondergebracht in de gebruikelijk leeftijdscategorieën. Deze categorieën bevatten zoals bekend steeds twee geboortejaren waar deze ranglijsten dus geen onderscheid tussen maken (b.v. de U12 bevat de geboortejaren 2003 en 2004 welke hier onder één noemer worden geschaard, een beoordeling per geboortejaar zou nog nauwkeuriger zijn maar is hier met het oog op de overzichtelijkheid achterwege gelaten). Ook zijn de staatjes niet opgemaakt voor de aparte jongens- en meisjescategorieën. De jongens en meisjes zijn met opzet samengenomen. Door steeds het aantal meisjes aan te geven dat deel uitmaakt van de genoemde aantallen verkrijgt men een beeld van 'waar de meisjes staan' in het door mannen gedomineerde schaken.

De uitkomst is helder: ruim meer dan de helft van de wereldjeugdtop is niet aanwezig op dit WK. In de groepen U10 en U12 is de opkomst nog het best. Een beeld dat overeenkomt met het jeugdschaken in Nederland. Het zijn de enige van de 6 groepen waarin de wereldtop in meerderheid present is. Cijfers over de U08 zijn per definitie ietwat hachelijk. Vanaf de U14 begint de interesse voor het WK in sterk oplopende mate te dalen. Hoe beter en ouder hoe minder de deelname aan een jeugd WK. De volgende cijfers zijn hiervan een extra illustratie: van de 17 GM's (Grootmeesters) in de wereld t/m 18 jaar doen er op dit toernooi slechts 2 mee! Van de 50 IM's (Internationale meesters) zijn het er 23.

De oorzaak hiervan? Voor de absolute wereldtop van de jeugd is dit WK minder interessant. Zij hebben hun ogen al volledig gericht op competitie met de volwassen schaaktop en velen van hen zijn misschien wel bezig met dat ene doel: hoe ooit de absolute wereldtop te bereiken of zelfs het aller- allerhoogste, de titel van echte wereldkampioen. Op dit toernooi is er voor hen weinig te winnen, des te meer te verliezen. Een deel van hen, waaronder twee Nederlanders, heeft in september trouwens wel deelgenomen aan het WK U20 (een apart wereldkampioenschap voor alle jeugd t/m 20 jaar) in het Russische Khanty Mansiysk waarvan hier de eindstand is te zien.

Een interessante tabel is de vierde. Het geeft van de top 50 spelers uit alle leeftijdscategorieën tezamen een verdeling per land aan: dus het aantal jeugdspelers uit de wereldtop 50, het aantal meisjes daarin en het aantal deelnemers ervan aan dit WK. Mij vielen in de top 10 de landen Iran en Mongolië vooral op. Een tweede verrassing: Nederland blijkt koploper in het thuislaten van zijn toppers op een jeugd WK. Geen van de 5 wereldtop 50 spelers die Nederland rijk is speelt in Griekenland het WK!

Het vijfde en laatste tabelletje is een kleine toegift. Het is een lijstje met de beste schaakfamilies van de wereld. U mag drie keer raden welke hier als winnaar uit de bus komt.

Noot 1: Dit artikel heeft uitsluitend interessante en curieuze getallen boven water willen halen. Het verbindt daar geen waardeoordeel aan.

Noot 2: De ratings in dit artikel zijn van de FIDE lijst van oktober. Per 1 november zijn de ratings uiteraard weer bijgewerkt (hetgeen de verschillen verklaart tussen de hier genoemde ratings en die op huidige FIDE pagina's).

Tabel 1: Statistieken top 5 van de wereldranglijst per leeftijdscategorie:

Top	Groep	Meisjes	Aanwezig	Afwezig	Bijzonderheden
5	U08		2	3
5	U10		5		Compleet op dit WK
5	U12		5		Compleet op dit WK
5	U14		1	4
5	U16		1	4	3. Jorden van Foreest (Ned) 2548, niet op dit WK
5	U18			5	Complete top 5 niet op dit WK!
	Totaal		14	16

Bijzonderheden U16:
No 1.Yi Wei (China) 2734, niet op dit WK. Wei, een rijzende ster, staat op nummer 24 van de wereldranglijst en mag zich met zijn rating in de 2700 range rekenen tot de wereldschaakelite.
No 2. Samuel Sevian (USA) 2556, niet op dit WK (vorig jaar in B-groep Tata Steel)

Bijzonderheden U18:
No 1. Vladislav Artemiev (Rus) 2675, niet op dit WK
No 2. Jan-Krzysztof Duda (Pol) 2658, niet op dit WK, gedeeld 1-e WK U20 2015
No 3. Matthias Bluebaum (Dui) 2588, niet op dit WK, 3-e WK U20 2015, sinds dit jaar spelend voor de club Sissa uit Groningen
No 4. Alexander Donchenko (Dui) 2577, niet op dit WK, winnaar Schaakfestival Groningen 2014
No 5. Dennis Wagner (Dui) 2575, niet op dit WK

Jorden doet uitstekend mee in dit geweld, hoewel de concurrentie moordend is. Het gat van meer dan 150 punten met de even oude Yi Wei is anderzijds aanzienlijk. En al zal dat in absolute zin minder worden, het toont welk een gruwelijke opgave het is om ook maar enigszins in de buurt van de wereld top 20 te geraken.

Voor de beeldvorming: De rating van de no 1 van de wereldranglijst en wereldkampioen Magnus Carlsen (Nor) is 2850, die van no 2 Hikaru Nakamura (USA) 2816. Bijna onmenselijk te noemen.

Tabel 2: Statistieken top 10 van de wereldranglijst per leeftijdscategorie:

Top	Groep	Meisjes	Aanwezig	Afwezig	Bijzonderheden
10	U08	1	3	7	6. Ramila Vagoohian (Iran), 1741, niet op WK
10	U10		8	2
10	U12		7	3
10	U14		4	6
10	U16		1	9	Slechts één van de top 10 op dit WK
10	U18		1	9	Slechts één van de top 10 op dit WK
	Totaal	1	24	36

De achtjarige Iraneese Vagoohian is met een zesde plaats in haar leeftijdsgroep relatief de best geklasseerde vrouwelijke schaker in de wereld. Voor wat het waard is: we mogen haar in één adem noemen met de Hongaarse Judith Polgar die in haar beste jaren (rating 2735) als enige vrouw ooit een top 10 notering in het grote wereldschaak behaalde.

Tabel 3: Statistieken top 50 van de wereldranglijst per leeftijdscategorie:

Top	Groep	Meisjes	Aanwezig	Afwezig	Nederlanders en meisjes
50	U08	7	19	31	24. Machteld van Foreest (Ned) 1592,  niet op WK 25. Ariana-Roxana Ciocan, (Rom) 1592, wel op WK 26. Han Yichen (Ned) 1588, niet op dit WK
50	U10	1	28	22	46. Anait Mkrtchian (Rus) 1880, niet op WK
50	U12	2	33	17	18. Bibisara Assaubayeva (Kaz) 2183, daar hebben we haar weer, natuurlijk wel op dit WK 26. Nurgyul Salimova (Bul) 2144, wel op dit WK
50	U14	2	19	31	21. Robby Kevlishvili (Ned), 2361, niet op WK 46. Lucas van Foreest (Ned) 2296, niet op WK
50	U16	2	19	31	30. Davaademberel Nomin-Erdene (Mon) 2424, niet op WK 48. Zhansaya Abdumalik (Kaz) 2390, niet op WK
50	U18	2	14	36	19. Goryachkina, Aleksandra  (Rus) 2480 niet op WK 41. Tingjie Lei (Chn) 2431 niet op WK
	Totaal	16	132	168

De Nederlandse Machteld van Foreest (niet op dit WK) had dus samen met de Roemeense Ciocaon (wel aanwezig) als eerste geplaatst geweest in de U08 Girls! Maar in slecht gezelschap bevindt ze zich niet. Van de beste 9 meisjes in de groepen U10 Girls t/m U18 Girls ontbreken er maar liefst 7. Alleen de twee U12 speelsters, natuurlijk onze Bibisara die - zoals eerder op dit blog vermeld - in de U18 deelneemt en haar concurrente Nurgyul Salimova (niet eens ver achter Bibi maar wel een jaar ouder) zijn van de partij.

En waar bevindt de helaas niet op dit WK aanwezige Anna Maja Kazarian in dit veld? Op de algemene wereldranglijst neemt zij met een rating van 2248 positie 204 in, bij de meisjes staat ze daarmee op plaats 12 (van haar geboortejaar 2000 resp. 87-e en 7-e), daarmee niet behorend tot deze lijst. Op het het WK zou ze als 5-e geplaatst geweest zijn.

En Eelke? Hoewel als 38-e geplaatst (rating 2048) op het WK in de U12 groep, staat hij als 68-e genoteerd op de wereldranglijst en is hij dus ook niet in bovenstaande tabel meegerekend. Overigens hebben zijn drie verliespartijen op het WK voor de rustdag tegen zijn gigantisch lager gerate tegenstanders hem maar liefst 94 punten gekost. Op de lijst van oktober keldert hij daarmee tot plaats 150. Zo snel kan het gaan!

Tabel 4: Statistieken top 50 wereldranglijst alle leeftijdscategorieën tezamen per land:

Rang	Land	In top 50	Meisjes	Aanwezig	Afwezig
1	Rusland	51	2	18	33
2	Verenigde Staten	26		11	15
3	India	20	1	6	14
4	Duitsland	14		5	9
5	Iran	13	1	6	7
6	Oekraïne	12		2	10
7	Hongarije	11	1	5	6
8	Mongolië	8	2	4	4
9	China	8	1	2	6
10	Armenië	7		5	2
11	Turkije	7		5	2
12	Azerbeidzjan	7		4	3
13	Slowakije	7		4	3
14	Spanje	6		6
15	Bulgarije	6	1	5	1
16	Kazachstan	6	2	4	2
17	Roemenië	6	1	4	2
18	Oezbekistan	6		4	2
19	Frankrijk	5		4	1
20	Italie	5		3	2
21	Servië	5		3	2
22	Nederland	5	1		5
23	Canada	4		2	2
24	Tsjechië	4		2	2
25	Israël	4		1	3
26	Polen	4		1	3
27	Wit-Rusland	3		3
28	Peru	3		1
29	Noorwegen	3		1
30	Columbia	3			3
31	Cuba	3			3
32	Singapore	3			3
33	België	2		2
34	Engeland	2		2
35	Australië	2		1	1
36	Oostenrijk	2		1	1
37	Denemarken	2		1	1
38	Vietnam	2		1	1
39	Indonesië	2			2
40	Kroatië	1	1	1

Zoals gezegd opvallende posities voor Iran (5) en Mongolië (8).

Nederland bezit de twijfelachtige eer als enig Europees land al hun schakers (5 stuks) uit de top 50 van de wereld thuis gelaten te hebben ... (Spanje geeft het betere voorbeeld, het mag zich winnaar in dit klassement noemen. Al hun 6 wereldtop 50 spelers schaken in Halkidiki hun partijen). Nederland plaatst zich daarmee in een rijtje met Columbia, Cuba, Singapore en Indonesië. Die landen kunnen als reden aanvoeren dat een reis naar Europa niet goedkoop is. Ook voor Nederland geldt hier een dergelijk excuus. De oplettende lezer heeft namelijk ontdekt (of wist het al) dat 3 van de 5 Nederlandse top 50 spelers telg zijn uit de familie Van Foreest. Met een begeleidende ouder erbij had een deelname aan het WK hun een slordige €5000 gekost.

Het was slechts een kleine handgreep om te bepalen of er nog meer families zijn met meer dan één lid in de top 50 van de verschillende leeftijdscategorieën. Dit was de uitslag.

Tabel 5: Statistieken top 50 wereldranglijst alle leeftijdscategorieën per familie:

Familie	Land	Aantal	Meisjes	Aanwezig	Afwezig
Van Foreest	Nederland	3	1		3
Kochetov	Rusland	2			2
Nasihat	Iran	2			2
Sindarov	Oezbekistan	2		2
Wagner	Duitsland	2			2
Wang	Verenigde Staten	2		2

Net als de Van Foreesten hebben ook de Kochetovs, de Nasihats en de Wagners voor dit WK bedankt. Alleen de Sindarovs en de Wangs (uit de USA) hebben besloten de familie-eer hoog te houden. Ervan uitgaande dat het allemaal inderdaad broertjes zijn, waarover niet eens zekerheid bestaat. Wat niets aan de uitslag verandert natuurlijk want over de eerste plaats in deze rangschikking is geen discussie mogelijk.

De laatste stap was om nu ook de top 50 van de U20 en de algemene top 50 van de wereld in het familie-onderzoek te betrekken. Plotseling kwamen er drie Chinese Wangs boven drijven waaronder Yue Wang (2724) en Hao Wang (2712), respectievelijk nummer 30 en 35 van de wereldranglijst, en de vrouwelijke Jue Wang  (2348). Dat zette het aantal Wangs dus op 5. Dat de Chinese Wangs en Amerikaanse Wangs van dezelfde familie zijn kunnen we gevoeglijk uitsluiten. Hetzelfde doen we voor het gemak maar even voor de Chinese tak, dit mogen ze bij huize Van Foreest nog even uitzoeken ...

Bij dezen is de familie Van Foreest uitgeroepen tot algemeen FIDE wereldkampioen schaakfamilies.

Eelke's partijen (WK dag 5)

Hieronder de WK partijen zoals tot dusver door Eelke gespeeld. Het commentaar van de eerste drie partijen is van coach Stefan Kuipers. De overige van Eelke zelf.

Na de overwinning van gisteren staat Eelke nu op 2 uit 4. De tegenstander in de vijfde ronde is ene Muhammet Ezizov (1760) uit Turkmenistan. Net als alle voorgaande keren een niet-Europees land. In die zin is het een echt WK voor hem. Bij  Liam (U14) ligt dat anders: hij treft vandaag voor de vierde(!) keer een opponent uit het gastland. Hij vindt dat niet erg, want de tussenstand Liam-Griekenland is 2½ - ½.

Geen tijd voor een lange aflevering ditmaal. Er moeten voorbereidselen getroffen worden voor mijn reis morgen naar Griekenland, waar - goed gepland - de spelers dan een vrije dag hebben. Hoe het resultaat van Eelke ook zal zijn vandaag, ik verheug mij erg om de tweede week van dichtbij mee te maken. De trein vertrekt morgenochtend om 5:34 uur. Wilt u geen enkel risico lopen op dit blog verstoken te blijven van verslaggeving ter plekke omdat ik te laat op het vliegveld arriveer, belt u mij dan een uur ervoor wakker ...

De partijen in Halkidiki beginnen nu:

17:49 uur: Met zwart heeft Eelke weer niet weten te winnen, een 0 dus.
Overige resultaten:
Alexander 0
Max  1
Maaike 0
Liam ½
Catheleijne 1 (en komt nu ook op 2 punten)

Hing - live te volgen - zit al op meer dan 90 zetten en gaat over de 5 uur heen, misschien wel 6 uur, om een dame eindspel remise te houden. .... En dat is hem  na 117 zetten gelukt!

Bibisara Assaubayeva: onthoud die naam (WK dag 4)

De Chess-results site bevat behalve de uitslagen en standen ook enige statistische gegevens. Ik heb mijn best gedaan om wat meer interessante gegevens boven water te halen.

De deelnemerslijst die ik downloadde van de site bevat 1595 spelersnamen: 977 jongens en 618 meisjes. Hiervan hebben 259 geen FIDE rating en deze zijn buiten de volgende statistieken gelaten. Er blijft dus een aantal over van 1336.

Zoals gisteren uitgelegd: meisjes mogen zich inschrijven in de Open groepen, maar het blijkt dat er niet één is die dat in Halkidiki aangedurfd heeft. In een aantal gevallen had deelname in een jongensgroep niet misstaan, maar men kiest dan eerder voor een hogere (meisjes)groep (zie straks).

Wat betreft de allerjongsten: er zijn 10 zevenjarige kinderen (althans geboortejaar 2008) die aan dit toernooi deelnemen. Allen jongens. Er is één zesjarige. Opvallend genoeg is dat wel een meisje: Rodha Al Serkal uit de Verenigde Arabische Emiraten. Met een rating van 1147 staat ze als twintigste genoteerd op de plaatsingslijst van de U08 groep.

Op dit WK hebben zich 16 deelnemers aangemeld voor een hogere leeftijdscategorie dan waarin zij gerechtigd waren te spelen: 9 jongens en 7 meisjes. De 8 jarige Max Isaksson zou met zijn rating van 1314 op de 45-e plaats in de U08 categorie geplaatst geweest zijn. Om de een of andere reden leek het hem interessant om in de hogere U10 zijn kansen te beproeven, al kwam hij daar op nummer 134 terecht. Misschien heeft-ie er na drie nederlagen inmiddels spijt van. Een andere mogelijkheid is dat er iets niet in orde was met zijn FIDE geboortejaar. Ik vernam dat de WK organisatie bij aankomst nauwgezet de paspoorten van alle deelnemers heeft gecontroleerd op mogelijke fraude.

De overige 15 zijn allen ouder dan 10 jaar en spelen één leeftijdscategorie hoger. Op een zeer bijzonder geval na: Bibisara Assaubayeva uit Kazachstan. Met haar 11 jaren en een rating van 2183(!) zou ze in haar eigen groep de eerste en in de Open U12 groep de 12-e positie ingenomen hebben. Zij koos echter voor deelname in de hoogste meisjes groep, de U18 Girls, en staat daar - ook niet verkeerd - als 11-e op de lijst. Ze is het toernooi begonnen met twee overwinningen en een nederlaag. Niet onaardig.

Uit alles blijkt dat Bibisara Assaubayeva een meisje met ambitie is. Hoe jong ook, op haar FIDE pagina staat ze met een foto afgebeeld en doorgaans zijn dat schakers of schaakster die slechts het hoogste doel nastreven. Waarschijnlijk gaan we in de toekomst meer van haar horen en het kan geen kwaad haar naam, die op het eerste gezicht moeilijk lijkt, alvast wat te oefenen. U zult merken dat dat reuze meevalt. Sterker: Bibisara is een naam geknipt om wereldster mee te worden. Niet uit te sluiten valt dat over een jaar of tien in Nederland vele baby's met deze naam of varianten erop die eenvoudig te bedenken zijn, gedoopt zullen worden.

Eelke speelt vandaag tegen een landgenoot van Bibisara: Amir Satybaldy. Amir is van dezelfde leeftijd als onze Bibisara maar lijkt met zijn rating van 1632 gelukkig heel wat minder getalenteerd.

Over statistiek gesproken: erg interessant is ook om na te gaan wie er niet aan dit WK deelnemen. Dat zijn er heel erg veel en bepaald niet de minsten. Daarover misschien een volgende keer.

Het wachten is nu weer op nieuws uit Halkidiki ...

17:13 De eerste uitslagen druppelen binnen ...

17:53: Eelke heeft gewonnen van de Kazak (zo heet een inwoner van Kazachstan) Amir

Overige resultaten:
Alexander 1
Max  1
Liam 0
Maaike  ½
Hing   ½
Zoals inmiddels gebruikelijk maakt Catheleijne er weer een latertje van ... maar helaas verloren :-(

Maar Bibisara heeft ons niet in de steek gelaten. Ze won en zit met 3 uit 4 morgen live ... Hup Bibi!

Hoe werkt zo'n WK nou? (WK dag 3)

'Hopelijk is-ie niet uitgeschakeld als je daar aankomt', reageerde gisteren iemand toen ik vertelde over mijn aanstaande reis naar het WK jeugdschaak van Eelke. Tja, eigenlijk geen vreemde gedachte als je totaal onbekend bent met de schaaksport. Bij een WK denk je dan al snel aan voorrondes en vervolgens een afvalrace met uiteindelijk een finale.

Zo werkt het dus niet. Hoe dan wel? Nog eenmaal een WK schaken-for-dummies dan? Gaat-ie.

De ca. 1600 deelnemers aan dit WK zijn verdeeld in 6 leeftijdsgroepen: t/m 18, t/m 16, t/m 14, t/m 12 , t/m 10 en t/m 8 jaar. Daarnaast is er een verdeling tussen jongens en meisjes. Eigenlijk is dat niet helemaal juist gezegd: in elke leeftijdscategorie is er een Open groep en een Meisjesgroep. Wat inhoudt: jongens kunnen slechts deelnemen in de Open Groep, meisjes moeten kiezen tussen de Open en Meisjesgroep. Hetgeen leidt tot de volgende 12 groepen: Open U18, Open U16, Open U14, Open U12, Open U10, Open U08, Girls U18, Girls U16, Girls U14, Girls U12, Girls U10 en Girls U08.  De U staat voor Under, wat dus niet geheel de lading dekt, het Nederlands 't/m' doet dat beter.

Elk van deze groepen heeft zijn eigen competitie en in elke groep staat een wereldtitel op het spel. Een jeugd WK telt 11 ronden, één ronde (partij) op een dag, eenmaal onderbroken door een rustdag (op vrijdag 30 oktober). Een schaakpartij kent geen vaste duur. De spelers krijgen een bepaalde tijd toebedeeld waarin ze een bepaald aantal zetten moeten spelen. Op dit WK geldt een standaard tempo: voor de eerste 40 zetten van de partij krijgen beiden anderhalf uur op de klok, daarna elk 30 minuten erbij voor de rest van de partij. Én: per eigen zet wordt er 30 seconden toegevoegd aan de totale beschikbare tijd. Wordt er niet voldaan aan deze eisen of loopt de klok op 0, dan mag en zal de tegenstander de winst opeisen. Theoretisch kan een partij dus een eeuwigheid duren. In de praktijk is (afhankelijk van de leeftijd van de spelers) 3 uur of 4 uur redelijk normaal, 5 uur geldt als lang, en er zijn gevallen dat men daar bovenuit gaat. Als je weet dat de ochtend altijd wordt besteed aan stevige voorbereiding op de komende tegenstander, is het duidelijk dat - zoals ik eerder schreef - een dergelijk internationaal toernooi voor de deelnemers geen vakantie maar erg intensief is.

Voor de absolute nieuwkomer: voor een overwinning krijg je 1 punt, verlies 0 punten en remise (gelijkspel, maar zo mag je dat niet noemen bij een schaakwedstrijd!) betekent een half punt. Schaken is voor zover ik weet de enige sport die zo karig is met het uitdelen van overwinningspunten. Zelfs bij dammen wordt een zege met 2 punten beloond en bij voetbal weten we al heel lang niet beter dan dat je er 3 punten voor krijgt. Toch is het wel handig: als iemand net zoveel punten heeft verzameld als er partijen waren, weet je dat hij ze allemaal gewonnen heeft. En 7 uit 7 klinkt ook veel mooier dan 14 uit 7, laat staan 21 uit 7. Ook tekent het de schaker: want hij houdt van no-nonsense, eenvoud (het ware!) en overzichtelijkheid. (Wat op zijn beurt weer aansluit bij mijn stelling dat schaken in aanleg een zeer eenvoudig en makkelijk te leren spel is - de complexiteit en moeilijkheidsgraad hangt slechts samen met het niveau waarop het beoefend wordt. Maar ik dwaal af.)

De competitie wordt - zoals eerder gezegd - volgens het Zwitserse indelingssysteem gespeeld. Dit houdt in: je speelt altijd tegen iemand met een gelijk aantal in dit toernooi behaalde punten. Vandaag speelt Eelke met zijn tot nog toe ene gescoorde punt tegen de Canadees Shawn Rodrigue-Lemieux  die dus ook één punt heeft (een verloren en gewonnen partij, maar dat hadden ook twee remises mogen zijn). Win je je partij, dan stijg je op uiteraard op de ladder, maar je volgende tegenstander zal in de regel van een sterker kaliber zijn. De betere schakers vinden zo hun weg omhoog in de stand, de mindere naar beneden, de gemiddelden blijven rond het midden. In de eerste paar ronden is er meestal nog een krachtsverschil tussen beide spelers, maar al snel zijn ze goed aan elkaar gewaagd.

En zo zijn we dus terug bij het begin van dit artikel. Je kunt niet uitgeschakeld worden op dit toernooi. Sterker nog: het Zwitserse systeem zorgt er eigenlijk ook voor dat het voor praktisch iedereen tot het eind toe de moeite waard blijft.

De perfecte score van 11 uit 11 is ooit wel eens gehaald in de geschiedenis, maar zeer zeldzaam. Vaak is 9 of 9½  al genoeg voor het kampioenschap. In de Open U12 groep van het vorige WK eindigden 4 spelers met slechts 8½  punten op een gedeelde eerste plaats. Mocht Eelke vandaag verliezen dan zijn dus de kansen op de wereldtitel nog geheel intact ...-:). Maar winnen is toch wel fijner ... We wachten weer af.

18:16 uur. Maar toch verloren helaas ... -:(
Overige resultaten:
Alexander 1
Hing 0
Liam 1 (komt op 2½! bekijk zijn partij van vandaag: een soort van dolle toren in het middenspel ...!)
Maaike 1
Max 0
Catheleijne 0

Maar kunnen ook al weer lachen ...
Meteen de partij analyseren samen met de coach brengt
hun het snelst over de teleurstelling heen!

Max en Eelke vanmiddag niet al te
lang na de partij.
Beiden kennen een slechte WK start.

Startpunt sites WK 2015 (WK dag 2)

Het WK jeugdschaak in Halkidiki is natuurlijk via talloos veel sites te volgen. Hier een selectie die voor de Nederlandse liefhebber interessant kan zijn:

De officiële toernooi site is: //www.wycc2015.org/.

Zoals meestal nauwelijks een bezoekje waard. Voornamelijk technische berichten en een doorgeefluik naar andere sites, misschien nog wel leuk voor wat 'actiefoto's' uit de speelzaal.

Het belangrijkste zijn natuurlijk de standen en uitslagen, rechtstreeks te bereiken via:

http://chess-results.com/tnr187416.aspx?lan=1&art=25&fedb=NED&turdet=YES&flag=30&wi=984

Klik op de groep, ronde en/of landcode waarvan u de uitslagen/standen wilt weten. Met bovenstaande link komt u direct terecht bij de laatste uitslagen van de Nederlandse deelnemers.

De Nederlands delegatie verzorgt zelf berichtgeving vanuit Halkidiki via:

http://schaakuitzendingen.blogspot.nl/

Een must voor nauw betrokken Nederlandse thuisblijvers. Er is inmiddels een prima verslag van ronde 1 geplaatst. Compleet met alle partijen en uitgebreide analyses. Hopelijk weet men dit - ondanks drukke werkzaamheden en klassiek beroerde internetverbindingen - gedurende het toernooi vol te houden! Vandaag hield men de actuele uitslagen via een zgn. live-ticker bij. Fantastisch gedaan, zeer gewaardeerd hier. (Al is deze site soms nog net even wat sneller ..-:) Rara hoe kan dat?).

Voor de Eelke fans, zijn (jeugd)schaakclub De Paardensprong heeft - met als blikvanger de vlag van het land van zijn tegenstander - dagelijks een item:

http://www.scdepaardensprong.nl/

meestal aangevuld met aardige wetenswaardigheden.

Er zijn voor zover ik weet twee Nederlandse deelnemers met een eigen site:

Liam Vrolijk (spelend in de Open U14) heeft al wat gepubliceerd:

http://schaakverslagen-liam.blogspot.gr/

Als er niet elke dag iets op staat, besef dan: een WK schaken is geen uitje, maar bijzonder hard werken (dit is geen grapje).

Tot mijn grote vreugde publiceerde Maaike Keetman kort voor aanvang van het WK weer eens een artikel:

http://maaike-schaken.blogspot.gr/

De stukjes van Maaike zijn bijzonder, want altijd vol met prachtige humor. In haar laatste bijdrage laat ze ons weten dat coach Peng haar ooit verboden heeft tijdens internationale toernooien te bloggen omdat dit ten koste zou gaan van haar schaakprestaties. Maaike betreurt aan de ene kant haar prachtige behaalde tweede (!) plaats op het onlangs gehouden jeugd EK in Kroatië, omdat daarmee het gelijk van haar coach bewezen lijkt. Ach, Maaike: Peng is er in Griekenland niet bij, wat kan jou die wereldtitel en die coaches schelen, wij verwachten in elk geval één mooi verhaal van jou vanuit Halkidiki.

De Nederlands Schaakbond bericht meestal kort over Nederlandse resultaten op toernooien als dit WK:

http://www.schaakbond.nl/

Diepgravende schaakanalyses zullen zonder twijfel de komende weken verschijnen op dé schaaksite van Nederland:

http://schaaksite.nl/

Van de meeste groepen zijn de partijen op de 12 topborden live via verschillende sites te volgen (zij het met enige vertraging). Mij bevalt altijd nog het beste:

http://www.chessbomb.com/arena/-/2015-wyccc

Dan onze Belgische vrienden. In Griekenland zijn zij met maar liefst 22 deelnemers prominent aanwezig. Misschien daarover later meer. Ik noem twee sites:

http://louiseschaakt.blogspot.nl/

Geschreven door een meereizende trotse schaakmoeder. De verhalen op haar blog worden verfraaid met vele foto's die een goede indruk van het WK festijn geven. Als collega verwacht ik als wederdienst nu natuurlijk wel melding van mijn blog op de hare ...

De site van de Belgische delegatie wordt uitstekend verzorgd via:

https://wk2015blog.wordpress.com/

Men tracht de achterban zo actueel mogelijk op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen op de Belgische borden.

Natuurlijk plaatst u dit blog als eerste bij uw favorieten: logisch, dit is gewoon hét startpunt van alle sites rondom het WK-jeugdschaak 2015. Als u vindt dat er een belangrijke ontbreekt, laat het mij weten, ik plaats hem erbij.

Het is nu 14.11 uur. De partijen van de tweede ronde zijn - als het goed - inmiddels begonnen. Eelke neemt het met wit op tegen de Sri Lankaan (zo schijn je dat te moeten noemen en dus niet Sri Lankees) Dissanayake. Laten we hopen dat hij de slechte smaak van gisteren weg kan poetsen.

16:32 uur:  Bericht uit Halkidiki: Eelke wint!

Wij nemen aan dat dit betekent '... gewonnen' en niet ' ... hij is bezig te winnen' , want dat laatste kan nog altijd mis gaan. Overigens een interessante ontdekking rondom de naam 'Dissanayake'. Bij het intoetsen ervan op de Fide-ratingsite bleek dat de naam op Sri Lanka (voorheen Ceylon, een groot eiland ten zuiden van India, 21 miljoen inwoners) grofweg net zoveel voorkomt als Jansen, de Vries en de Boer tezamen in Nederland (gecheckt, althans onder de Fide schakers). Kijk zelf hier, twee volle bladen met allemaal Dissanayake's. Nu blijkt ook waarom deze deelnemer op de WK lijst als een van de weinigen niet met voornaam vermeld stond maar slechts met een aantal initialen zonder punt. De meeste Dissanayake's worden op die manier aangeduid. In ons geval hadden we te maken met Dissanayake R K T. Weet u dat ook weer. Wat ook nog heel goed kan is natuurlijk dat de Dissanayake's een heel erg grote schaakfamilie is.

Overige uitslagen:

Liam remise
Maaike 0
Max remise
Alexander 0
Hing 1
Catheleijne 1

Het WK vanmiddag van start (WK dag 1)

Vandaag gaat dan het WK jeugdschaak in Griekenland van start. Gistermorgen ging voor Eelke en mij de wekker om kwart over vijf af. Vanuit Groningen bereikten we mooi op tijd Schiphol waar de Nederlandse afvaardiging zich verzamelde. Uiteraard hees iedereen zich in het oranje shirt voor de klassieke teamfoto.

Voor v.l.n.r.: Alexander Rutten (Open U10), Catheleijne Sanders (Girls U18),

Liam Vrolijk (U14), Hing Ting Lai (Open U18)

Achter: Maaike Keetman (Girls U16), Eelke de Boer (Open U12),

Merijn van Delft (coach/delegatieleider), Max Warmerdam (Open U16), Stefan Kuipers (coach)

Het team is ditmaal klein, en ook de achterblijvers vormden geen grote menigte

Een zwaai met de jas ter afscheid en dat is het dan ...

Ook ik behoor deze keer tot de achterblijvers. De eerste week zal de verslaggeving op dit blog vanuit Groningen moeten plaatsvinden. De tweede week hoop ik echter ter plekke te zijn.

Vanmorgen vroeg was de indeling van de eerste ronde al bekend. Om 14.00 uur Nederlandse tijd zit Eelke met de zwarte stukken tegen over Tianle Deng uit China. China is bezig - het zal geen verbazing wekken - zich in razend tempo te ontwikkelen tot een zeer sterk schaakland. In de huidige top 50 bij de professionals vinden we maar liefst 8 spelers uit dit grote land terug. In de groep waarin Eelke op dit WK deelneemt (de Open U12, met 201 deelnemers de grootste) komen we er 12 tegen.

Gelukkig is Deng daarvan niet de allersterkste. Voor de nieuwkomers: de indeling komt niet via een loting tot stand , maar volgens het Zwitserse systeem, hetgeen inhoudt dat je zoveel mogelijk tegen iemand speelt met een gelijk aantal in dit toernooi behaalde wedstrijdpunten. In de eerste ronde speelt de bovenste helft van de startlijst (gesorteerd op rating, zie hier) tegen de onderste helft. In dit geval een verschil van precies 100 plaatsen: Eelke als 38-e van de lijst tegen Deng op nummer 138. Met een aanmerkelijk ratingverschil van ruim 400 punten (2048 tegenover 1604) is het duidelijk wie er favoriet is. Maar ... nou ja, het cliché is te bekend ...

Er staan partijen van Deng op het internet. Hij opent consequent met wit e4. Sinds enige tijd beantwoordt Eelke dit met het Frans. Of is het niet handig deze informatie zomaar vooraf prijs te geven? Zouden die Chinezen, in Griekenland ongetwijfeld met een uiterst professioneel begeleidersteam aanwezig, dit blog deze ochtend misschien al ontdekt hebben? En zijn ze nu bezig dit te ontcijferen? Zetten we ze - twee uur voor de wedstrijd - gewoon nog even op het verkeerde been toch! Hallo daar, misschien wijkt Eelke wel af hoor en speelt hij gewoon e5 of wie weet c5.

Zo, wordt die Deng misschien toch wat zenuwachtig.

Update 18:48 uur:

De Chinees heeft hier toch stiekem zitten loeren, want Eelke heeft zijn partij verloren ... :-(

Coach Stefan analyseert samen met Eelke na afloop de partij

Overige resultaten:
Alexander 0
Catheleijne 0
Liam 1
Hing 1
Maaike 1
Max  remise

KNSB: help Anna-Maja naar het WK!

Hier zie je Anna-Maja Kazarian, 15 jaar, uit Georgische ouders geboren in Nederland. Anna-Maja speelde al vele malen namens Nederland op schaak- EK's en -WK's en veroverde daar zelfs medailles. In Nederland won ze vele nationale titels, ook in de jongenscategorieën. Enkele weken geleden beleefde ze een hoogtepunt in haar nog jonge en tegelijk ook al lange schaakcarrière. Een belangrijk schaakdoel in haar leven kwam tot werkelijkheid. In de categorie bij de meisjes tot 16 jaar werd zij in het Kroatische Porec Europees kampioene! Anna-Maja, vanaf deze plaats - veel te laat - alsnog van harte gefeliciteerd!

Wekenlang al staat Anna-Maja op de lijst van de Nederlandse deelnemers voor het WK in Halkidiki Griekenland, en is ze dus reisgenoot van Eelke. Het Nederlandse team vertrekt zaterdag vanaf Schiphol. Eergisteren ontvingen wij bericht van de KNSB aangaande de laatste organisatorische zaken voor het WK maar ook met de verrassende mededeling dat er een wijziging was gekomen in de samenstelling van het Nederlandse team. Anna-Maja had een uitnodiging ontvangen voor het Nederlandse damesteam dat volgende maand het EK landenteams speelt op IJsland, waardoor haar programma te vol werd en zij af heeft moeten zeggen voor het WK. Catheleijne Sanders is aangewezen als vervanger, en uiteraard is haar dat van harte gegund en haar uitzending is - na haar uitmuntende prestaties op datzelfde EK - meer dan verdiend.

Donderdagavond concludeer ik uit een schaakverslag op de site van het Hoogeveen Schaaktoernooi, waar Anna-Maja deelnemer is in een vrouwelijke schaakmatch, alsmede uit een kort interview met haar in de woensdag editie van de RTL-Late-Night- show dat  het een financiële kwestie is waarom zij verstek moet laten gaan op het WK in Griekenland. (Als u haar in dezen wilt steunen dan kan dat hier.)

Anna-Maja is Europees kampioene en wij roepen de KNSB op er alles aan te doen haar alsnog naar het WK in Griekenland af te vaardigen. Wij hopen van harte dat zij zaterdagochtend met het Nederlandse team in het vliegtuig stapt!

Dit artikel is ook geplaatst op schaaksite.nl. Zie aldaar voor commentaren en 'verantwoording' ...

Peter Svidler in Paardensprong shirt!

(Oorspronkelijk gepubliceerd op Paardensprong site, 5 okt 2015, zie evt. hier)

Op het moment van dit schrijven spelen de twee Russisch grootmeesters Peter Svidler en Sergej Karjakin een tiebreak in de finale van de World Cup 2015. De World Cup is een knock-out competitie, waarbij spelers in eerste instantie in twee partijen van klassieke duur tot een beslissing trachten te komen. Bij een gelijkspel wordt in een serie van maximaal 7 (achter elkaar te spelen) rapid- en snelschaakpartijen de uiteindelijke winnaar bepaald hetgeen tot spectaculaire momenten leidt. Het evenement waaraan de afgelopen weken 128 schakers deelnamen, inclusief praktisch de volledige wereldtop, is inmiddels gevorderd tot de finale.

Wereldtoppers Svidler en Karjakin in de eerste rapid-partij van de World-Cup finale.

In de finale worden niet twee maar vier klassieke partijen gespeeld. Peter Svidler, die eerder in de halve finale de Nederlander Anish Giri uitschakelde, won de eerste twee partijen. De eindoverwinning kon hem niet meer ontgaan.Slechts één remise in twee partijen was benodigd. Met wit zou hem dat in de derde partij al zonder enige twijfel lukken.Toen kwam er een ongehoord dramatisch moment. Met zwart liet Karjakin - het enige wat hem resteerde - zich in met een alles of niets poging.De computer gaf aan dat Svidler op dat moment had kunnen winnen. Het algemene oordeel was dat het voor een grootmeester op dit niveau ook te vinden was geweest, temeer daar er van tijdnood nog geen sprake was. In plaats daarvan liet Svidler een afgrijslijke blunder uit zijn vingers komen en daarmee was de stand 1-2. Nog steeds alle kans dus voor Svidler, maar vreemd genoeg kwam hiermee de druk juist op hem te liggen en niet op de schouders van Karjakin die immers nog steeds de laatste partij moest winnen. Geheel in de winning mood won Karjakin gisteren inderdaad de vierde partij. Het onvoorstelbar was gebeurd: 2-2. Een tiebreak zal nu vanmiddag de beslissing moeten brengen

Kan Peter Svidler zich weer oprichten vanmiddag? Psychologisch is Karjakin natuurlijk enorm in het voordeel. Opvallend detail: vandaag heeft Svidler zich gestoken in een Paardensprong shirt! Natuurlijk, dat zal hem het geluk terugbrengen ....

Vier weken te gaan

Nog vier weken en dan gaat het WK jeugdschaak in Griekenland van start. De deelnemerslijsten zijn inmiddels gepubliceerd. Met zo'n 1500 schakers en schaaksters belooft het een massaal evenement te worden. Eelke neemt in zijn groep (de U12, hetgeen staat voor Under 12) in een veld van maar liefst 200 spelers voorlopig de 36-e positie in.

De crowdfund actie die wij voor de zomer startten voor de bekostiging van Eelke's deelname aan het WK is volkomen geslaagd. Het donatiedoel is bereikt en zelfs meer dan dat! Vanaf deze plaats wil ik iedereen enorm bedanken die met een donatie een bijdrage heeft gedaan. Fantastisch!

Sommigen van jullie heb ik reeds persoonlijk dank gezegd. Hen die ik nog niet ontmoet heb, hoop ik dat alsnog te doen. De giften kwamen soms uit onverwachte hoek, tot onbekenden aan toe. Velen stortten hun bijdrage anoniem. Een persoonlijk bedankje zit er voor hen niet in, aangezien hun anonimiteit tot het eind toe - dus ook voor de ontvanger - in stand blijkt te worden gehouden. Dus als ik u, gulle gever, in de afgelopen maanden zonder blikken of blozen voorbij gelopen ben, weet dan dat ik oprecht helemaal van niets wist ... In een stil moment mag u zich natuurlijk alsnog bekend maken, geen enkel probleem, een gratis consumptie is uw deel ...

Ondertussen wordt er veel geschaakt. Deze en volgende week bijvoorbeeld wordt in Poreč (Kroatië) het EK jeugdschaak gespeeld. In enkele groepen behoren Nederlandse deelnemers tot de favorieten voor de titel. Op het moment van dit schrijven - net over de helft van het toernooi - neemt Anna Maja Kazarian bij de meisjes t/m 16 jaar een gedeelde eerste plaats in. Robby Kevlishvili als zesde geplaatst in de U14 groep en gestart met vier overwinningen, verloor vandaag helaas zijn partij - maar zijn rol hoeft nog niet uitgespeeld te zijn.

Dat zijn wel erg "Nederlandse" namen hoor ik u zeggen. Dat klopt, de Nederlandse schaakjeugdtop bestaat voor een niet onbelangrijk deel uit kinderen van buitenlandse komaf. Des te verheugender daarom was het nieuws eerder deze maand over de 16-jarige Jorden van Foreest uit Groningen. Jorden, op en top van Hollands bloed, behaalde zijn derde grootmeesternorm en mag zich binnenkort tot jongste in Nederland geboren grootmeester laten kronen. Het verhaal van Jorden en vooral de bijzondere schaakfamilie waaruit hij afkomstig is (inclusief zijn betovergrootvader, eind 19-eeuw Nederlands schaakkampioen) haalde de afgelopen maanden de pagina's van de NRC en de Volkskrant en te voorspellen valt dat het nog vele malen verteld zal worden.

Door naar de absolute wereldtop: een schaaksprookje lijkt zich dezer dagen te ontvouwen in het verre Azerbaidzjan. Hoofdstad Baku is het toneel van de World Cup, een knock-out competitie waarin na twee klassieke partijen zonodig een beslissing wordt geforceerd via spectaculaire rapid- en uiteindelijk blitzpartijen. Het toernooi, waar afgezien van wereldkampioen Magnus Carlsen en oud-wereldkampioen Vishy Anand alle wereldsterren aan de start verschenen, is inmiddels gevorderd tot de halve finale. Bij de laatste vier Anish Giri - ja, weer zo'n naam -  21 jaar pas en zoon van een Nepalese vader en Russische moeder maar uitkomend voor Nederland en ook in bezit van een Nederlands paspoort. Met zijn zelfverzekerde optreden - in Baku is hij tot op heden ongeslagen en in geen enkele partij zelfs maar in gevaar geweest - is hij zelfs favoriet voor de eindzege en steeds vaker wordt zijn naam genoemd als belangrijkste kandidaat om genoemde Carlsen van de troon te stoten.

De timing is perfect. Met het nationale voetbal compleet op apengapen liggend is Nederland rijp voor een heuse schaakkoorts.

Vlissingen 2015: wordt het Kasimdzhanov of ik?

Jarenlang nam bij ons het ONJK in Borne in de eerste week van augustus een centrale plek in in de zomer. Precies in dezelfde periode is er altijd het Hogeschool Zeeland schaaktoernooi, in de volksmond gewoon Vlissingen genoemd. De twee toernooien bijten elkaar nauwelijks. Het ene een jeugdtoernooi voor de allerjongsten tot en met de oudere jeugd, het andere een volwassenen toernooi met een zeer sterk deelnemersveld.

Toch, op een moment kom je voor een keuze te staan. In Borne speelde Eelke in de laatste twee edities om de topplaatsen in de C- en B- groep, inschrijving bij de A's - de oudste leeftijdsgroep - lag in de lijn van verwachting. Niettemin kozen we dit jaar voor Vlissingen. Een en ander ging niet gepaard zonder kleine sturing van zijn vader. Want om eerlijk te zijn - en niets ten nadele van het ONJK, een must voor elke jeugdschaker van elk niveau - na zoveel jaren wil je ook wel eens wat anders. En een voordeel van Vlissingen is dat je je als schaakvader ook onder de deelnemers kunt mengen.

De formule van het HZ toernooi wijkt af van die van bijna elk ander schaaktoernooi. Er is geen indeling in groepen naar niveau. Alle deelnemers, van jong tot oud en grootmeester tot huisschaker, treden aan in dezelfde competitie. Indeling is volgens het Zwitserse systeem. In de eerste ronde neemt de bovenste helft het op tegen de onderste helft, je wordt - zoals dat heet - naar boven ingedeeld (tegen veel sterkere speler) dan wel naar onderen (veel zwakkere). Het enige interessante aan ronde één zijn de paar verrassingen die zich ondanks de grote ratingverschillen toch elke keer voordoen: een remise behaald door de mindere speler is al opvallend, winst een kleine sensatie.

Eelke en ik hebben ons al vroeg aangemeld. Op 12 juni zag de deelnemerslijst gesorteerd op rating er uit als hieronder. Bovenaan een rijtje (internationale) grootmeesters, ruim aangevoerd door een speler met een rating als enige boven de 2700 en nummer 40 van de wereldranglijst: Rustam Kasimdzhanov uit Oezbekistan. Met een rating van 1390 (toch wel een droom van vele jonge jeugdspelertjes) is er voor mij niet meer weggelegd dan de laatste plaats, op dat moment nummer 107. Ik zei al: het deelnemersveld in Vlissingen is sterk ...

Eelke staat op positie 53 precies in het midden van de lijst. Rond het midden blijft het tot het laatste moment onzeker hoe de eerste ronde er voor jou uitziet. Tref je een tegenstander uit de kop van het klassement, in dit geval een bekende grootmeester, sowieso een fantastisch vooruitzicht waarbij ook nog eens niemand je kan beletten te fantaseren over een droomresultaat? Of wordt het iemand uit de staart van het veld wat een walk-over zou moeten zijn? Natuurlijk, grote kans dat het iemand anders wordt, maar toch: Eelke's eerste tegenstander kan Kasimdzhanov zijn, maar net zo goed zijn eigen vader. Dus Kasimdzhanov of ik!

Oud-wereldkampioen Rustam Kasimdzhanov

In één adem genoemd worden met de grootheid Kasimdzhanov is een kans die ik me niet wil laten ontnemen. Want hoe je het ook wendt of keert, dat is Kasimdzhanov: een grootheid. Weliswaar zal de naam bij het algemene publiek geen blijk van herkenning geven. En zelfs bij menig schaakinsider zal er niet meteen lichtje gaan branden. Bij genoeg anderen daarentegen wel. Rustam Kasimdzhanov namelijk heeft zich ooit mogen kronen tot wereldkampioen schaken!

In 1993 vond er onder aanvoering van toenmalig wereldkampioen Gary Kasparov met zijn PCA een afscheiding plaats van de wereldschaakbond FIDE. Gedurende meer dan 10 jaar organiseerden twee bonden of afgeleiden daarvan matches, toernooien en onbegrijpelijke cyclussen met als inzet een eigen titel van wereldkampioen. Tot herenigingsmatches aan toe, of liever gezegd aanzetten daartoe. Voor een normale sterveling was het niet te volgen. Het duurde tot 2006 voordat de schaakwereld weer onder één (FIDE) paraplu verenigd werd en er slechts één wereldkampioen was.

In 2004 werd een van de laatste kampioenschappen gehouden waarin van FIDE zijde de wereldtitel via een knock-out competitie op het spel stond. Met een knock-out formule dacht men modern bloed in het schaken te pompen, maar het lag aan grote kritiek bloot omdat de uitkomst vaak als een loterij werd gezien. In 2004 was er net zoveel opwinding over de kortere bedenktijd die de schakers voor hun partijen kregen toebedeeld. Meest opmerkelijk aan het toernooi was echter de locatie: het evenement vond plaats in Tripoli, de hoofdstad van Libië, waar dictator Khaddafi op dat moment al aardig op weg was naar de totale krankzinnigheid maar in FIDE voorzitter Iljoemzjinov, ook een zeer bedenkelijke snoeshaan, een bondgenoot vond.

Hoe het ook zij: het was de als 28-e(!) geplaatste Rustam Kasimdzhanov die in het toernooi van 2004 boven kwam drijven als winnaar. En daarmee wereldkampioen. Saillant detail één: een klein jaar daarvoor was Kasimdzhanov (overigens een vriendelijk ogend schaker die niets van doen heeft met twee voornoemde lieden) winnaar geworden van het HZ toernooi in Vlissingen. Na 12 jaar keert hij dus terug naar een plek die hem kennelijk veel geluk brengt. Detail twee: nummer twee op de huidige deelnemerslijst van Vlissingen, veelvoudig Nederlands kampioen Loek van Wely - ook geen oneervolle tegenstander trouwens om tegenover plaats te nemen - stond in het WK toernooi van 2004 met één ratingpunt minder pal achter Kasimdzhanov als 29-e geplaatst. Met enige goede wil zou men kunnen stellen dat sinds Max Euwe geen Nederlandse schaker ooit zo dicht bij de titel van wereldkampioen is geweest ... Voor wie meer wil weten over dat toernooi zie deze link.

De deelnemerslijst van Vlissingen is op het moment van schrijven met 234 namen bijna aangegroeid tot het maximum van 250. Kasimdzhanov is nog steeds de lijstaanvoerder en daar zal ook geen verandering meer in komen. Ik ben gestegen naar de een na laatste positie, de rode lantaarn heb ik kunnen overdragen aan een ratingloze schaker. Eelke staat enkele plaatsen boven het midden en een indeling naar beneden lijkt voor hem het meest waarschijnlijk.

Er is echter nog plaats voor nieuwe aanmeldingen, er zullen afvallers zijn en misschien doen ratingwijzigingen per 1 augustus de volgorde nog danig veranderen. Alles blijft mogelijk en het zal tot minder dan een uur voor aanvang duren eer we het echt weten.

Naschrift 9-08-2015: 

Bij aankomst voor de eerste ronde stond Kasimdzhanov plotseling niet meer op de deelnemerslijst vermeld. Geruisloos was zijn naam vervangen door een andere blikvanger, de populaire Georgiër Baadur Jobava, die het toernooi inderdaad won. Eelke en ik scoorden samen 8 ½ uit 18, ruim  boven onze posities op de aanvangslijst. Het toernooi was goed, de camping uitstekend, het weer fraai en Zeeland prachtig. Wij kijken alweer uit naar volgend jaar.

De musical

Is er bij je kind nog een leven naast het schaken? Zeker wel. Gisteravond kregen we daarvan een indrukwekkend staaltje voorgeschoteld.

Als je 12 jaar bent en het einde van het schooljaar nadert betekent dat de afsluiting van een belangrijke episode in je leven. Meer dan vroeger gaat die gebeurtenis met heel wat toeters en bellen gepaard. Van mijn eigen afscheid van de lagere school herinner ik me alleen een schoolfuifje, ook niet misselijk trouwens - zeker in die tijden: de eerste schreden op de dansvloer, op de tonen van Who'll stop the rain, toentertijd hitsingle van Creedence Clearwater Revival (kunt u precies achterhalen met welk een oude vader u te maken heeft) en als ik mij niet vergis werd er bij het laatste nummer zelfs geschuifeld ...

Het is mij duister hoe en wanneer tussen toen en nu de traditie ontstaan is, maar heden ten dage wordt op elke Nederlands basisschool het sluitstuk van groep 8 gevormd door de opvoering van een kindermusical. De voorbereiding gaat aan ons voorbij, we krijgen er thuis praktisch niets over te horen. Op dinsdag is het zover. In de ochtend de generale repetitie, na de middag een optreden voor de lagere groepen en 's avonds de 'echte' voor ouders en andere familieleden. Eelke trekt al bij het opstaan een bermuda zwembroek en tropen hemdje aan. Hij wil er niet meer over kwijt dan dat het bij zijn rol hoort. Het wordt een zomerse dag, dat kan niet beter: van omkleden houdt meneer niet, aan zijn lijf geen polonaise, ideaal dus.

Musical 'Het dak eraf!' opgevoerd door groep 8 A van de Nassauschool, Groningen, juni 2015.

Vanaf het moment dat in Het Heerenhuis de gordijnen van het podium opengaan en Vic ('hik') de Vogelverschrikker de voorstelling opent is duidelijk dat de kinderen de afgelopen maanden niet stil hebben gezeten. In de woning met een lekkend dak waarin de miljonairs club samen moeten leven met de daklozen trekken wethouder Lach-en-Traan, bestuursleden Griselda en Anastasia, doorgedraaide Tom, aannemer Diederik Nattigheid, Leonard Centjes, Surfer Dude, Walter de aan lager wal geraakte matroos, de Schotse veter-anen John en George, de 'slimme' hockeytweeling Cindy en Cinthia (immers samen een IQ van 140, "jij 60 en ik 60"), omaatjes Mopper, Bril en Krul, Boer Geert en nog vele andere typetjes in hoog tempo aan de toeschouwer voorbij. Natuurlijk, de een heeft meer tekst dan de ander. Maar elke leerling heeft een rol en voor een ieder is er een 'moment of fame' als hij of zij even vol in de spotlights staat.

De muziek is aanstekelijk, de inzet en overgave waarmee de spelers acteren, zingen en dansen onverminderd, de woordgrapjes uit de monden van de kinderen blijven vermakelijk. Het dak wordt gerepareerd, verliefdheden beantwoord of juist niet, maar de rode lijn die de miljonairs scheidt van de daklozen uiteindelijk geslecht. Vreemd is het wel: bij alle schaaksuccessen overkomt het me nooit, maar tijdens deze voorstelling pink ik zo nu en dan een traantje weg.

Hulde, hulde, hulde. In de eerste plaats aan de kinderen natuurlijk. Maar niet minder de leerkrachten en de school in het algemeen. Het laat maar weer eens zien dat niet alles vroeger beter was, juist omgekeerd.

Het leven gaat gewoon door ... Vorige week zijn wij een crowdfunding actie gestart met het oog op Eelke's deelname aan het WK jeugdschaak in Griekenland komend najaar. Er is al een mooi startbedrag opgehaald (waarvoor dank!), maar we zijn er nog lang niet. Doneren is mogelijk door te klikken op de foto rechtsboven van dit blog of via de volgende link: http://www.talentboek.nl/donatiedoelen/53-schaken/220-wk-jeugdschaak-griekenland/profile.

WK schaken toch niet gratis

Helaas pindakaas. Ondanks een eerder bericht op dit blog op 1 april (Gratis deelname aan WK jeugdschaak) wordt van de Nederlandse schakers en schaaksters die eind oktober afreizen naar Halkidiki in Griekenland toch een aanzienlijke eigen bijdrage gevraagd.

Een en ander is niet te wijten aan een onbetrouwbare Griekse overheid, het ligt hem niet aan de zoveelste impasse in de onderhandelingen tussen de EU en Griekenland noch is de oorzaak gelegen in een mogelijke 'Grexit' die op het moment dat u dit leest best eens een feit zou kunnen zijn. Het had alles te maken met bovengenoemde publicatie datum van het artikel.

Het is niet anders. Wij zijn alternatieve wegen ingeslagen om financiering mogelijk te maken. Via deze link kunt u Eelke steunen bij zijn reis naar en deelname aan het WK. Als schaakvader zal ik op dit blog uiteraard weer uitgebreid verslag doen van het spektakel. Verslaggeving bestemd voor een algemeen publiek, met regelmatig uitstapjes naar gebieden buiten het schaken, daarbij soms de grote wereldproblematiek niet schuwend, wat zeg ik, in voorkomende gevallen wordt zomaar even en alsof het niets is een oplossing aangereikt (kijk zelf hier).

Wij kunnen u niet een wereldtitel beloven. Ook niet het einde van de Griekse crisis. Ik kan u alleen dit zeggen: wij gaan daar in Halkidiki beiden onze stinkende best doen. En u moet maar zo denken: u helpt ons, u helpt het Nederlands schaak en u helpt toch ook een beetje die arme Grieken.

Elke bijdrage, hoe klein ook, is welkom en waarderen wij zeer. Bij voorbaat dank!

De volledige link: http://www.talentboek.nl/donatiedoelen/53-schaken/220-wk-jeugdschaak-griekenland/profile

Vier jaren Rijswijk

Als kind met een zekere schaakaanleg en niet minder als schaakvader kom je in razende vaart in aanraking met een veelheid aan bijzondere schaaktoernooien. Aanvankelijk regionale, maar na niet al te lange tijd ook nationale wedstrijden, waarbij Nederlandse kampioenschappen uiteraard de kroon spannen.

Pupillendag 2010, Oosterhout 

NK-E 2013, Waalwijk

Ook bij een jeugdschaker staat de tijd echter niet stil. Bijna net zo snel als ze kwamen, verdwijnen al die unieke gebeurtenissen één voor één weer achter je rug. De Nationale Pupillendag, waar 7, 8 en 9-jarigen in een eendaags toernooi strijden om de nationale titels, liggen voor je gevoel al in een ver verleden. Het NK-E, traditioneel in Waalwijk voor schakers t/m 10 jaar, is inmiddels al weer twee keer gespeeld zonder dat je er bij was.

Afgelopen weekend ondernemen we voor de vierde en laatste keer de reis naar Rijswijk voor het kampioenschap t/m 12 jaar, het NK-D. In het idyllisch tussen de hoge bomen van het Rijswijkse Bos verscholen jeugd- en jongerencentrum Don Bosco schaken 80 jongens en meisjes gedurende drie dagen in rijen van vier, gerangschikt naar de positie in het tussenklassement van voor naar achter in de zaal, om de titel van Nederlands kampioen(e). 

NK-D 2012, Rijswijk. Op de achterste rij ver weg van de toppers.

Drie jaar geleden waren we hier voor het eerst. Als negenjarige komt Eelke enkele keren op de achterste rij terecht, maar met een eindklassering iets onder het midden zegt iedereen dat hij het daarmee heel goed doet. Dat mag zo zijn, maar een plaats op de eerste rij, waar de kanonnen zitten met namen die je alleen met het grootst mogelijke ontzag durft uit te spreken en in bezit van duizelingwekkend hoge schaakratings - nee, wees eerlijk, die plek zie je je eigen kind niet bereiken.

NK-D 2013, Rijswijk (NB nog slechts 3 live-borden).
Aanschuiven in de eerste rij op bord 4.

In het tweede jaar is er een stevige plaats in de middenmoot en speel je soms al dicht tegen de eerste rij aan, eenmaal zelfs op het laatste bord van, jawel, die eerste rij. Waar je door een topper die een wat minder toernooi heeft wel meteen hardhandig naar je plaats terug verwezen wordt.

NK-D 2014, Rijswijk. De traditionele groepsfoto.

Dan bij de derde deelname zit je plotseling - wat gaat dat hard - onafgebroken aan de hoogste borden. Twee twaalfjarige jongens blijken een maatje te groot. Dit jaar ben je zelf van de oudste lichting, behoor je tot de topfavorieten en kijken ze allemaal naar jou. Nu zal het moeten gebeuren. En het gebeurt. Vier jaren Rijswijk sluit Eelke af met de nationale NK-D titel. Het is allemaal langs de randen van de afgrond, dat wel. En Eelke doet het weliswaar op eigen kracht maar om overeind te blijven is ook een portie geluk onontbeerlijk.

NK-D Rijswijk 2015
Foto: Zhaoqin Peng

Met zijn kampioenschap heeft Eelke een uitzending verdiend naar het WK jeugdschaak. Hoe het met dat WK, dat in het najaar gehouden wordt op het Griekse schiereiland Halkidiki, ook al weer precies zat is te lezen in het op de eerste dag van de vorige maand op dit blog gepubliceerde artikel ...

Regionaal Webmaster van het jaar en het NK D

Een traditie binnen de Nederlandse Schaakbond, de KNSB, is de benoeming van één van haar leden tot 'Schaakvrijwilliger van het jaar'. De onderscheiding gaat altijd uit naar iemand die zich minstens een half leven, vaak ergens in de schaduw, heeft ingezet voor de goede zaak. Een mooi gebaar.

Zoals bij de meeste Nederlandse sportbonden is de schaakwereld onderverdeeld in ruim een tiental onderbonden. Elk van deze heeft een eigen website waarop verslag wordt gedaan van het wel en wee van het regionale schaakleven. Deze week was er een aanleiding die mij op het idee bracht van een eenmalige verkiezing van 'Regionaal Webmaster van het jaar'. Ik had natuurlijk kunnen doen alsof dit een prijs was die ook door de KNSB ter beschikking werd gesteld. Maar dat doe ik niet. Eén keer een grap is leuk, maar je moet er geen gewoonte van maken. Schaken is een serieuze zaak.

Geen nood. Een pijlsnel op persoonlijk initiatief tot stand gekomen vakjury heeft zich over de kwestie gebogen en heeft inmiddels unaniem haar keuze gemaakt. Tot 'Regionaal Webmaster van het jaar' is uitgeroepen de verslaggever van de Noordelijke Schaakbond (beter bekend als de NOSBO). Uit het juryrapport: "De NOSBO webmaster wisselt zijn normale verslaggeving af met artikelen die origineel, ludiek, humorvol, prikkelend, satirisch, bij vlagen een tikkeltje provocerend en soms zelfs gewaagd te noemen zijn. Hoe men ook over de invulling van de belangrijke taak van Regionaal Webmaster denken mag, zijn bijdragen zijn een verademing vergeleken met de brave scorebord-journalistiek en het hosanna geroep van de meeste van zijn collega's".

Het laatste geruchtmakend artikel van zijn hand betreft een oproep namens het NOSBO bestuur niet deel te nemen aan het Groninger Weekendtoernooi (en tevens Nosbo Kampioenschap 2015) van aanstaande Hemelvaartsdag 14 mei t/m zondag 17 mei. Andere opmerkelijke stukken zijn bijvoorbeeld een hilarisch verslag van een bijeenkomst rondom de promotie van internet schaak, een parodie op het Koningslied in Groninger schaakland en een bericht over de annulering van een jeugd Grand Prix als gevolg van ernstig aardbevingsgevaar. De webmaster werd zelfs gedwongen laatstgenoemd artikel eerst te rectificeren en daarna geheel van de site te verwijderen. De jury wil het stuk graag - al was het maar op grond van vrijheid van meningsuiting - op deze wijze aan de vergetelheid ontrukken.

Inmiddels is op aandrang van de organisatie van het Groninger Weekendtoernooi de verzekering gegeven dat het toernooi wel doorgaat. Ook vanaf deze plaats worden liefhebbers opgeroepen zich vooral aan te melden voor het evenement waar trouwens aanzienlijke geldprijzen te verdienen zijn.

Enige kritiek op de organisatie van het Groninger Weekendtoernooi is nochtans op zijn plaats, met name waar het de wel zeer ongelukkige planning op de schaakagenda aangaat. Sinds jaar en dag wordt in het Hemelvaartweekend in Rijswijk het Nederlands Kampioenschap jeugdschaak t/m 12 jaar gehouden. Ditmaal dus voor kinderen die geboren zijn in het jaar 2003 of later. Juist het jaar 2003 heeft een groot aantal noordelijke schaaktalenten voortgebracht die tezamen al jaren bekend staan als de Gouden NOSBO generatie. In 2013 veroverden zij de KNSB titel teamschaken in de E-categorie. En vele nationale persoonlijke titels werden door hen naar Groningen gesleept. Naar verwachting zullen zij ook het komende NK-D domineren. Sommigen voorspellen zelfs een compleet NOSBO podium op zaterdag als het toernooi eindigt.

Door de afwezigheid van deze volledige talentvolle jeugdtop is het NOSBO schaakkampioenschap bij voorbaat een gedevalueerd toernooi. Ook vele anderen - begeleiders, coaches, ouders - zullen Rijswijk verkiezen boven Groningen. Naar het schijnt zal zelfs de NOSBO webmaster himself er zijn opwachting maken. En terecht. Vanzelfsprekend zal ook schrijver dezes als nauw betrokken schaakvader in Groningen ontbreken. Waarmee niet gesteld zij dat zijn aanwezigheid van essentieel belang is voor het welslagen van het Groninger Weekendtoernooi annex NOSBO kampioenschap; zeker niet. Maar ja, elke deelnemer telt nietwaar?

Hiermee geconfronteerd heeft de organisatie van het Groninger Weekendtoernooi het volgende laten weten. Gedurende het gehele weekend zal het NK-D zal via een aantal opgestelde schermen tijdens het toernooi in Groningen op de voet te volgen zijn. Als de loop van de gebeurtenissen in Rijswijk daar aanleiding toe geven zullen de partijen tijdelijk worden stilgelegd. U hoeft dus niets te missen.

Of de toernooidirecteur hier serieus was of dat dit een grap was, heb ik hem niet meer durven vragen ...

Voetbal en schaken in en bij de Kuip

Voor de tweede achtereenvolgende keer organiseert Stichting Pathena het Nederlands kampioenschap schaken voor de jeugdcategorieën A, B en C in het Topsportcentrum Rotterdam. Net als vorig jaar, toen Feyenoord zijn laatste competitieronde afwerkte, wordt er op de eerste zondag van het toernooi in het naastgelegen Stadion de Kuip een bijzondere voetbalwedstrijd gespeeld: ditmaal de bekerfinale tussen PEC Zwolle en FC Groningen.

Afgelopen zondag speelden de twee clubs respectievelijk tegen Ajax en Feyenoord. Beide duels eindigden in een 1-1 gelijkspel. En hoewel de bekerfinalisten met het oog op de veel belangrijkere wedstrijd van komende zondag niet tot op hun diepst gingen, waren het zowel de Amsterdammers als de Rotterdammers die met het eindresultaat hun handen dicht mochten knijpen.

PSV is weer gewoon kampioen en een afgeladen Kuip en heel voetbalminnend Nederland verheugt zich op een zinderende finale tussen twee frisse provincieclubs. Ondertussen klagen supporters, journalisten en andere voetbaldeskundigen steen en been over het spel van Ajax en Feyenoord. Het is een en al droefenis. Niettemin vernamen wij deze week dat zelfs het koninklijk paar supporter van hen zijn. De een voor de een, de ander voor de ander: precies zoals het hoort.

Waar toch komt de grootsheid van de twee clubs vandaan? Lees nogmaals het artikel van vorig jaar - lichtelijk gereviseerd - over een unieke episode uit de Nederlandse voetbalgeschiedenis.